Etiket: Raporda

  • IMF: Jeopolitik ayrışma finansal istikrar risklerini artırabilir

    IMF: Jeopolitik ayrışma finansal istikrar risklerini artırabilir

    IMF, Dünya Ekonomik Görünüm Raporu ile Global Finansal İstikrar Raporu’nun analitik kısımlarını yayımladı.

    Küresel Finansal İstikrar Raporu’nun ilgili kısmında, büyük ekonomiler ortasında artan jeopolitik tansiyonların global ekonomik ve finansal ayrışmayla ilgili tasaları artırdığı aktarıldı.

    Raporda, “Jeopolitik tansiyonların neden olduğu finansal ayrışma, sermayenin hudut ötesi tahsisini, milletlerarası ödeme sistemlerini ve varlık fiyatlarını etkileyerek global finansal istikrar için potansiyel olarak kıymetli tesirlere sahip olabilir” denildi.

    Uzun vadede makro-finansal oynaklığı şiddetlendirebilir

    Büyük ortak ülkelerle jeopolitik tansiyonların artmasının hudut ötesi sermaye akışlarında ani bir bilakis dönüşe neden olabileceğine dikkati çekilen raporda, bunun tesirinin gelişmiş ekonomilerden çok yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomiler için daha bariz olduğu kaydedildi. Raporda, “Bu durum, bankaların fonlama maliyetlerini artırarak, karlılıklarını azaltarak ve özel kesime verdikleri kredileri azaltarak makro-finansal istikrar riskleri oluşturabilir” tabiri kullanıldı.

    IMF’nin raporunda, jeopolitik tansiyonlardan kaynaklanan daha büyük finansal ayrışmanın, olumsuz iç ve dış şoklar karşısında memleketler arası risk çeşitlendirme fırsatlarını azaltarak uzun vadede makro-finansal oynaklığı şiddetlendirebileceği kaydedildi.

    Stres testleri ve senaryo tahlilleri için sistematik bir yaklaşıma muhtaçlık var

    Raporda, siyaset yapıcıların; jeopolitik gerilimlerdeki artışla bağlı potansiyel finansal istikrar risklerinin farkında olmaları gerektiği, kaynakları bunların belirlenmesine, ölçülmesine, yönetilmesine ve hafifletilmesine ayırması gerektiği aktarıldı.

    Raporda, denetçilerin, düzenleyicilerin ve finans kurumlarının, artan tansiyonların finansal sisteme nasıl aktarılabileceğini daha yeterli anlamak için gerilim testleri ve senaryo tahlillerini kullanan sistematik bir yaklaşıma gereksinim duyduğu kaydedildi.

    Ayrıca, IMF yetkilileri tarafından hususa ait kaleme alınan bir blog yazısında da artan tansiyonların hudut ötesi sermaye çıkışlarını tetikleyebileceği ve makro-finansal istikrarı tehdit edecek meçhullüğü artırabileceği belirtildi.

    Yazıda, “Jeopolitik tansiyonlar finansal bir kanal üzerinden finansal istikrarı tehdit ediyor. Finansal kısıtlamaların getirilmesi, artan belirsizlik ve tansiyonun artmasıyla tetiklenen hudut ötesi kredi ve yatırım çıkışları, bankaların borç çevirme risklerini ve fonlama maliyetlerini artırabilir. Ayrıyeten, devlet tahvillerindeki faiz oranlarını yükselterek bankaların varlıklarının bedelini azaltabilir ve fonlama maliyetlerini artırabilir” sözleri kullanıldı.

    Jeopolitik bloklar büyük çıktı kayıplarına neden olabilir

    Öte yandan, Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nun yayımlanan kısmında de tedarik zinciri aksamaları ve artan jeopolitik tansiyonların jeoekonomik ayrışmanın riskleri ile potansiyel yararlarını ve maliyetlerini siyaset tartışmasının merkezine getirdiği aktarıldı.

    Uzun vadede jeopolitik blokların ortaya çıkmasından kaynaklanan direkt yabancı yatırım ayrışmasının büyük çıktı kayıplarına neden olabileceği kaydedilen raporda, global entegrasyonu muhafazaya yönelik çok taraflı uğraşların direkt yabancı yatırım ayrışmasının büyük ve yaygın ekonomik maliyetlerini azaltmanın en âlâ yolu olduğu vurgulandı.

  • TÜRKONFED raporu: Zelzelelerin mali hasarının 84,1 milyar dolar olması bekleniyor

    TÜRKONFED raporu: Zelzelelerin mali hasarının 84,1 milyar dolar olması bekleniyor

    Türk Teşebbüs ve İş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED) Kahramanmaraş merkezli sarsıntıların Türkiye iktisadı için 84 milyar doları aşan bir mali hasar yaratacağını belirtti.

    TÜRKONFED’in “2023 Kahramanmaraş Sarsıntısı Afet Durum Raporu” başlıklı raporunda 1999 yılında yaşanan Marmara sarsıntısının dataları temel alınarak can kaybı ve mali hasara yönelik öngörüler hazırlandı.

    Raporda Marmara Sarsıntısında can kaybı 18 bin 373 kişi, mali hasar 1999 dolar konseye 17,1 milyar dolar hesap edilirken Marmara zelzelesi bilgilerinin kullanıldığı metodoloji ile Kahramanmaraş zelzelelerinin 72 bin 663 can kaybı ve 84,1 milyar dolar mali hasara neden olacağı öngörüldü.

    Öngörülen bu mali hasarın 70,75 milyar dolarının konut ziyanı, 10,4 milyar dolarının ulusal gelir kaybı ve 2,91 milyar dolarının işgünü kaybı olacağı iddia edildi.

    Raporda, vilayetlerin ulusal gelire katkılarındaki azalmaya paralel olarak afete maruz kalan 10 ilin ihracatının, ihracatı göğüsleyen liman altyapısının bozulmasının da tesiriyle, 15 milyar dolar seviyesinin altına düşebileceği kestirim edildi.

    “Bütçe açığının ulusal gelire oranı yüzde 5,4’ü aşabilir”

    Raporda zelzelenin merkezi idare bütçesi üzerindeki tahribatına ait saptamalar da yer aldı.

    Raporda bahisle ilgili olarak şu tabirler kullanıldı:

    2023 yılı bütçe açığı 659,6 milyar TL olarak hedefleniyordu. Bloomberg sarsıntıya ait kamu harcamalarının GSYH’nin yüzde 5,5’ine muadil olabileceğini iddia etmektedir.

    Mevcut koşullar altında bütçe açığının en azından 1 trilyon TL’nin üzerine çıkması beklenebilir.

    2023’te nominal ulusal gelirin 18 trilyon TL’yi aşması beklendiğini düşündüğümüzde bütçe açığının ulusal gelire oranının yüzde 5,4’ün üzerinde gerçekleşmesi epey mümkündür.

    Altyapı hasarları 7 başlıkta toplandı

    TÜRKONFED raporunda altyapı hasarlarını 7 ana başlıkta topladı.

    Bu 7 ana başlık şöyle sıralandı:

    Ulaşım

    Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 8 Şubat tarihli açıklamasına nazaran trafiğe kapalı güzergâh bulunmadığını açıklasa da Hatay Havalimanı ve Hatay-Reyhanlı yolunda problemler devam ediyor.

    Sahadan gelen bilgi ve imajlara nazaran birçok ilçe ve köyün yollarının ulaşıma açık olmadığı anlaşılmaktadır. Başta Gaziantep, Hatay, Gaziantep-Osmaniye, Adıyaman-Çelikhan yolları olmak üzere yollarda birçok çökme meydana geldi.

    Onarım çalışmaları devam etmekle bir arada, kimi noktalarda yol altyapılarının yine inşası gerekmektedir.

    Elektrik

    Depremden etkilenen vilayetlerin değerli kısmında trafo noktaları yıkıldı, kimi bölgelerde elektrik dağıtım şebekesi yok olma seviyesinde ziyan gördü.

    Trafo ve şebeke tesislerinin yine devreye alınmasının uzun vakitte gerçekleşebileceği düşünülüyor.

    Ana güç iletim tesis ve sınırlarında problemler giderilmiş olsa da kent içi dağıtım kısımlarında kimi ilçelerde ve vilayet merkezlerinde meseleler devam etmektedir.

    Doğalgaz

    Deprem ile doğalgaz boru sınırlarında patlamalar meydana geldi ve BOTAŞ Gaziantep, Hatay ve Kahramanmaraş’a süratle akışı kesti.

    BOTAŞ’ın ana iletim çizgilerinde arıza ve kopmalar meydana geldiği ve tamir yapılan yerlerde artçı sarsıntılarla hasarın yine oluştuğu bakanlık tarafından açıklandı.

    Adıyaman, Gaziantep ve Kahramanmaraş vilayet merkezlerine denetimli ve kısmi doğalgaz akışları başladı.

    10 Şubat Cuma günü Hatay vilayet merkezi ve Kırıkhan ilçesi kent giriş istasyonlarına doğalgaz verilmiştir.

    Petrol sınırları

    BOTAŞ, Pazartesi günkü birinci sarsıntının akabinde tesisi denetlemek için terminale petrol akışını durdurdu, lakin rastgele bir sızıntı yahut hasara rastlanmadığını açıkladı.

    BOTAŞ, Akdeniz kıyısındaki Ceyhan ihracat terminaline ham petrol akışını 7 Şubat Salı günü geç
    saatlerde tekrar başlattı. IKBY idaresi de petrol akışının devam ettiğini teyit etti.

    İletişim

    11,5 milyon taşınabilir abone bulunun afet bölgesinde vilayet ve ilçelerde telekomünikasyon hizmetleri büsbütün durmasa da önemli aksaklıklar yaşanmaktadır.

    Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone’un üyesi olduğu Taşınabilir Telekomünikasyon Operatörleri Derneği’nin açıklamasına nazaran 2.451 baz istasyonu devre dışı kaldı, 190 taşınabilir istasyon yollandı ve güç gereksiniminin karşılanması için operatörler tarafından bölgeye ivedilikle 3 bin 485 adet jeneratör
    sevk edildi.

    Aksaklıklar çoğunlukla köy ve ilçelerde devam ediyor.

    Hastaneler

    2012’de sarsıntı dayanıklılık raporu olumsuz gelen İskenderun Devlet Hastanesi’nin A Bloğu ağır bakım hizmeti için kullanılıyordu ve sarsıntıyla birlikte yıkıldı.

    Hatay İl’inde iki devlet hastanesi yıkılırken birçok özel hastane de yıkılmış yahut kalıcı ziyan görmüştür.

    Yıkılan hastane sayısı resmi makamlarca şimdi paylaşılmamakla bir arada alanda sahra
    hastanelerine ve sıhhat çalışanlarına olan muhtaçlık belirtilmektedir.

    Okullar

    Eğitim Bakanlığı 81 vilayette tüm okulların sömestr tatili sonrası açılış tarihini erteledi.

    Bakanlık okulların 20 Şubat 2023 Pazartesi günü açılacağını açıkladı.

    Depremden etkilenen 10 vilayette eğitim gören öğrencilerin istedikleri vilayetlere nakil yaptırabilecekleri duyuruldu. Yıkılan okul sayısına dair resmi bir bilgi şimdi açıklanmadı.

    Raporda teklifler de sıralandı

    TÜRKONFED raporunda afet sonrası ekonomik toparlanma için tekliflerini de sıraladı.

    Raporda şu 4 teklife dikkat çekildi:

    • Örnekleri bulunan7,8 sarsıntının ekonomik tesirlerinin makroekonomik ve sosyo-ekonomik tahlil boyutuyla ilgili detaylı incelemeler yapılmalıdır. Tesir tahlilleri hakikat politikaların
      kurgulanmasında yardımcı olacaktır.
    • Depremle ilgili yasal düzenleme ve kurumsal idare bahisleri gündeme alınıp “Depreme güçlü daha güzel bir kent planlamasına doğru” örgütlenmelere fırsat verilmelidir.
    • Deprem sonrası yine inşa ve ekonomik rehabilitasyon süreçlerinde piyasa iktisadını de temel alan bir ekonomik gelişme yaklaşımı çerçevesinde husus ele alınmalıdır.
    • İleriye yönelik yapılması gereken sarsıntı riski ve ekonomik hazırlık çalışmalarında bilimsel
      yaklaşım ön plana çıkarılmalıdır. Örneğin iki Türk deprembilimci-sismolog, Alaska Üniversitesi’nden Ezgi Karasözen ve Boğaziçi Üniversitesi’nden Didem Cambaz’ın da ortak muharriri olduğu 30 Mayıs 2020 tarihinde yayınlanan bir bilimsel makalede, 24 Ocak 2020 tarihli 6.8 büyüklüğündeki Elâzığ sarsıntısının Doğu Anadolu fay çizgisinde büyük bir kırılmayı haber verdiğine işaret edilmiştir.
  • IMF global ekonomik büyüme suratının bu yıl yavaşlamasını bekliyor

    IMF global ekonomik büyüme suratının bu yıl yavaşlamasını bekliyor

    IMF, Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nu “Düşük Büyüme Ortamında Enflasyon Doruğa Ulaşıyor” başlığıyla güncelledi.

    Raporda, enflasyonla çaba için merkez bankalarının faiz artırımlarının ve Rusya’nın Ukrayna’da başlattığı savaşın ekonomik faaliyeti baskılamaya devam ettiği belirtildi.

    Çin’de Kovid-19’un süratle yayılmasının 2022’de büyümeyi yavaşlattığına işaret edilen raporda, fakat yakın vakitte yaşanan olağanlaşmanın beklenenden daha süratli bir toparlanmanın yolunu açtığı aktarıldı.

    Riskler aşağı taraflı olmaya devam ediyor fakat hafifledi

    Raporda, risk istikrarının aşağı taraflı olmaya devam ettiği fakat olumsuz risklerin geçen yıl ekim ayında yayımlanan rapordan bu yana hafiflediği kaydedildi.

    Yaşam maliyeti krizinin olduğu bir periyotta birden fazla iktisatta önceliğin enflasyonu sürdürülebilir formda düşürmek olduğu vurgulanan raporda, daha sıkı para siyaseti şartları ve daha düşük büyüme potansiyeli finansal ve borç istikrarını etkilerken makroihtiyati araçların devreye alınması ve borçların tekrar yapılandırma çerçevelerinin güçlendirilmesinin gerektiği aktarıldı.

    Raporda, mali takviyenin artan besin ve güç fiyatlarından en çok etkilenenleri hedeflemesi ve geniş tabanlı mali yardımların geri çekilmesi gerektiği belirtildi.

    Bu yıla ait büyüme varsayımı üst taraflı revizyona karşın tarihî ortalamanın altında

    Raporda, dünya iktisadının 2022’de yüzde 3,4 büyüdüğünün kestirim edildiği, büyüme suratının 2023’te yüzde 2,9’a düşmesinin akabinde 2024’te yüzde 3,1’e çıkmasının beklendiği kaydedildi.

    IMF, Ekim 2022’de yayımladığı raporda, global iktisadın 2022’de yüzde 3,2, 2023’te yüzde 2,7 ve 2024’te yüzde 3,2 büyüyeceğini öngörmüştü.

    Raporda, bu yıla ait büyüme kestiriminde yapılan üst istikametli revizyona karşın büyüme suratının tarihî ortalama olan yüzde 3,8’in altında kaldığı bildirildi.

    Küresel enflasyonun ise 2022’deki yüzde 8,8 düzeyinden 2023’te yüzde 6,6’ya ve 2024’te yüzde 4,3’e düşmesinin beklendiği fakat enflasyonun hala yüzde 3,5 olan salgın öncesi düzeylerinin üzerinde olduğu kaydedildi.

    ABD ve Euro Bölgesi iktisadının 2023 yılı büyüme varsayımlarında üst taraflı revizyon

    IMF’nin raporunda, ülkelerin güncellenen büyüme iddiaları de paylaşıldı. Buna nazaran, ABD iktisadının 2023 yılına ait büyüme iddiası yüzde 1’den yüzde 1,4’e çıkarıldı. Ülke iktisadının 2024 yılı büyüme iddiası de yüzde 1,2’den yüzde 1’e çekildi.

    Euro Bölgesi iktisadının bu yıla ait büyüme iddiası yüzde 0,5’den yüzde 0,7’ye yükseltilirken, 2024 yılı iddiası yüzde 1,8’den yüzde 1,6’ya revize edildi.

    Daha evvel bu yıl yüzde 0,3 küçülmesi öngörülen Almanya iktisadının büyüme iddiası yüzde 0,1’e çıkarılırken, emsal formda bu yıl yüzde 0,2 daralması beklenen İtalya iktisadının büyüme varsayımı de yüzde 0,6’ya yükseltildi.

    Fransa’nın 2023 yılı büyüme iddiası yüzde 0,7 olarak korunurken, İspanya’nın büyüme beklentisi yüzde 1,2’den yüzde 1,1’e çekildi.

    Gelecek yıla ait büyüme varsayımları de Almanya için yüzde 1,5’ten yüzde 1,4’e, İtalya için yüzde 1,3’ten yüzde 0,9’a ve İspanya için 2,6’dan yüzde 2,4’e düşürüldü. Fransa iktisadının gelecek yıla ait büyüme kestirimi ise yüzde 1,6’da sabit bırakıldı.

    Daha evvel bu yıl yüzde 0,3 büyümesi öngörülen İngiltere iktisadının 2023’te yüzde 0,6 küçülmesinin beklendiği kaydedildi. İngiltere iktisadının 2024 yılı büyüme varsayımı ise yüzde 0,6’dan yüzde 0,9’a yükseltildi.

    Söz konusu revizyonlarla gelişmiş ülkeler kümesine yönelik büyüme beklentisi 2023 yılı için yüzde 1,1’den yüzde 1,2’ye çıkarılırken, 2024 için yüzde 1,6’dan yüzde 1,4’e düşürüldü.

    Çin’in bu yıla ait büyüme varsayımı yüzde 5,2’ye yükseltildi

    Yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ülke ekonomilerinin büyüme varsayımlarına de yer verilen rapora nazaran, Çin’in bu yıla ait ekonomik büyüme beklentisi yüzde 4,4’ten yüzde 5,2’ye yükseltildi. Çin iktisadının 2024 yılı büyüme iddiası ise yüzde 4,5 olarak korundu.

    Hindistan iktisadının bu yıla dair büyüme beklentisi yüzde 6,1’de ve gelecek yıla ait büyüme kestirimi de yüzde 6,8’de sabit tutuldu.

    Daha evvel bu yıl yüzde 2,3 küçüleceği iddia edilen Rusya iktisadının ise 2023’te yüzde 0,3 büyüyeceği öngörüldü. Rusya iktisadının 2024 yılı büyüme varsayımı de yüzde 1,5’ten yüzde 2,1’de çıkarıldı.

    Bu revizyonlarla yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ülke ekonomilerine yönelik büyüme beklentisi, 2023 için yüzde 3,7’den yüzde 4’e çıkarılırken, 2024 için yüzde 4,3’ten yüzde 4,2’ye çekildi.

    Türkiye iktisadının 2023 yılı büyüme kestirimi yüzde 3 olarak korundu

    IMF’nin raporunda, Türkiye iktisadının bu yıla ait büyüme kestirimi de yüzde 3 olarak korunurken, ülke iktisadının 2024’te de yüzde 3 büyüyeceği öngörüldü.

    Türkiye iktisadının 2022 yılı büyüme beklentisi ise yüzde 5,5 olarak belirlendi.

    IMF geçen yıl ekim ayında yayımladığı raporda Türkiye iktisadının 2022’de yüzde 5 büyüyeceğini öngörmüştü.

  • Dünya Bankası: Emtia fiyatları bu yıl Kovid-19 etkisiyle düşecek

    Dünya Bankası: Emtia fiyatları bu yıl Kovid-19 etkisiyle düşecek

    Dünya Bankası, Emtia Piyasaları Görünüm Raporu’nun Nisan 2020 sayısını “Kovid-19’un emtialar üzerindeki etkileri” başlığıyla yayımlandı.

    Raporda, neredeyse emtia fiyatlarının tümünde son 3 ayda Kovid-19 salgını nedeniyle keskin düşüşler görüldüğü aktarıldı.

    Salgını kontrol altına almaya yönelik önlemlerin petrol talebinde benzeri görülmemiş bir düşüşe neden olduğuna dikkat çekilen raporda, zayıf ekonomik büyümenin genel emtia talebini daha da azaltacağı ifade edildi.

    – Petrol fiyatında bu yıl yüzde 43’lük düşüş tahmini

    Raporda, petrol, doğal gaz ve kömürün oluşturduğu enerji emtia fiyatlarının bu yıl geçen yıla kıyasla yüzde 40,3, tarım ürünleri gibi enerji dışı emtia fiyatlarının ise yüzde 5,1 azalmasının beklendiği kaydedildi.

    Emtia fiyatlarında 2021’de toparlanma beklendiğine işaret edilen raporda, enerji emtia fiyatlarının gelecek yıl yüzde 18,9, enerji dışı emtia fiyatlarının da yüzde 2,5 artacağı tahmin edildi.

    Raporda, ham petrolün varil fiyatının bu yıl geçen yıla kıyasla yüzde 43 azalarak ortalama 35 dolar seviyesinde gerçekleşeceği öngörüldü. Dünya Bankasının raporunda, ham petrolün varil fiyatının 2021’de ise yüzde 20 artışla ortalama 42 dolara ulaşmasının beklendiği bildirildi.

    – Altın fiyatında yüzde 14,9’luk artış beklentisi

    Metaller ve minerallerin fiyatlarında bu yıl geçen yıla göre yüzde 13,2’lik azalma beklenen raporda, değerli metallerin fiyatının ise yüzde 13,2 artacağı öngörüldü.

    Raporda, altının ons fiyatının bu yıl geçen yıla göre yüzde 14,9 artacağı, 2021’de ise yüzde 0,6 azalacağı tahmin edildi.

    Tarımsal ürünlerin fiyatlarının ise bu yıl genel olarak istikrarlı bir seyir izlemesinin beklendiği raporda, ancak gıda güvenliğine ilişkin endişelerin söz konusu olduğu aktarıldı.

    Raporda, emtia piyasalarına ilişkin görünümün oldukça belirsiz olduğu vurgulanarak bu belirsizliğin salgının süresine, şiddetine ve salgına karşı alınan önlemlerin ne kadar kısa sürede kaldırılacağına bağlı olduğu ifade edildi.

    Kaynak: bloombergHT