Ekonomilerin Kovid-19 salgını sonrası toparlanmaya başladığı 2021 yazında ortaya çıkan arz-talep dengesizliği güç krizinin başlamasına yol açsa da Rusya’nın 24 Şubat 2022’de Ukrayna’da başlattığı savaş sonrası kriz derinleşti. Batılı ülkelerin Rusya’ya uyguladığı ambargolara karşı Rusya da bilhassa Avrupa’ya gaz akışını büyük oranda azalttı.
Avrupa Birliği (AB), doğalgaz depolarını doldurmak, alternatif kaynaklar bulmak ve Rus gazına bağımlılığı azaltmak için çeşitli tedbirler alırken, piyasalardaki harika durum gaz fiyatlarının rekor düzeye ulaşmasına yol açtı.
Avrupa’da en fazla derinliğe sahip Hollanda merkezli doğalgaz ticaret noktası TTF’de süreç gören vadeli kontratların fiyatı Eylül 2021’de megavatsaat başına 30 euro düzeyindeyken, bir yıl boyunca daima artış gösterdi ve yüzde 1000’in üzerinde artışla Ağustos 2022’de megavatsaat başına 346 euroya kadar çıktı.
02
Bir yılda yüzde 76 azaldı
Doğalgazın megavatsaat başına fiyatı savaşın başlamasından evvelki gün olan 23 Şubat’ta ise 87 euro düzeyindeydi. AB gaz depolarında doluluk oranlarının beklenenden yüksek seyretmesi ve ılıman hava koşulları sayesinde gaz talebinin düşmesi, bu kış muhtemel gaz kısıtlarının önüne geçerken, fiyatların da geri çekilmesini sağladı.
TTF’de Nisan 2023 vadeli kontratlarda gaz megavatsaat başına yaklaşık 50 euro düzeyinden süreç görüyor.
Avrupa’da gaz açısından Rusya’ya bağımlılığı azaltmak için alınan tedbirler ve yeni altyapı yatırımları, gaz piyasasında birçok “ilk” olarak öne çıkarken, AB’nin Rusya’dan gaz ithalatı bir yılda yüzde 76 azaldı.
03
AB’nin ABD’den LNG ithalatı yüzde 143 arttı
Araştırma kuruluşu Güç İktisadı ve Finansal Tahlil Enstitüsü (IEEFA) Avrupa Analisti Ana Maria Jaller-Makarewicz, savaşın birinci yılında gaz piyasalarında yaşanan harika devri kıymetlendirdi.
Ukrayna’daki savaş öncesinde Avrupa’nın gaz ithalatının yüzde 40’ının Rusya’dan gerçekleştirilirken, bu bağımlılığı düşürmede Avrupa’nın sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatını yüzde 60 artırması tesirli olduğu.
Avrupa’nın ABD’den LNG ithalatı 2022’de yüzde 143 arttı, Katar’dan dış alımın yüzde 23 yükseldi. Rusya’dan LNG alımı da geçen yıl 2021’e nazaran yüzde 12 arttı.
04
LNG ithalatı yüzde 55 arttı
Rus LNG’sinin Avrupa’daki en büyük alıcılarının Fransa, İspanya, Belçika ve Hollanda oldu. Fransa, İspanya ve Belçika’nın Rusya’dan LNG ithalatı toplamda yüzde 55 arttı. Hırvatistan, Litvanya, Portekiz, İsveç ve Birleşik Krallık ise Rus LNG alımını geçen yıl keskin formda azalttı. Birleşik Krallık 1 Ocak 2023 prestijiyle Rus LNG ithalatını büsbütün durdurdu.
Avrupa’nın LNG alımını artırması spot piyasada LNG fiyatlarını rekor düzeye taşıdığını ve arz sıkışıklığına yol açtı. LNG artık kıymetli, riskli ve oynak bir global kesim olarak tanımlanmaya başladı.
05
Yeni tedbirler alındı
Savaşın birinci yılında Avrupa’da Rus gazına bağımlılığı düşürmek için talebi azaltmaya ve ithalat altyapısını geliştirmeye yönelik yeni tedbirler alınmayabaşlandı. En az 11 ülke ısınmada 2027’ye kadar fosil yakıt kullanımını sınırlama ya da yasaklama kararı aldı. Isı pompalarının satışları rekor kırdı, Avrupa’da ısı pompa satışları 2019’daki sayısı ikiye katlayarak 3 milyona ulaştı. AB’de 41,4 gigavat yeni güneş gücü kapasitesi kuruldu. Bu sayı, 2021’e nazaran yüzde 47 artış manasına geliyor. Bu yıl 50 gigavat ve 2026’da 86 gigavat güneş gücü kapasitesi eklenmesi bekleniyor.
06
Yüzer gemiler planlandı
Savaşın başlamasının akabinde birkaç ülke Rus gazına bağımlılığı kesmek için yeni LNG terminali projesi açıklarken, kimilerinin da mevcut altyapılarını genişletme yoluna gitti.
Almanya, üç kara LNG terminali projesi planlarken, 6 yüzer LNG depolama ve gazlaştırma ünitesi (FSRU) planlarını hızlandırdı. İtalya’da iki FSRU projesi şu an Snam tarafından geliştiriliyor ve birtakım potansiyel yeni kara terminalleri de bedellendiriliyor. Finlandiya ve Estonya, süratle ortak bir FSRU projesi geliştirmeyi kararlaştırdı. Ayrıyeten, Estonya’daki Paldiski LNG terminali projesi de tamamlandı. Fransa bir FSRU, Yunanistan ise iki FSRU projesi yapacağını açıkladı. Hırvatistan hükümeti ise Krk LNG terminalinin kapasitesini yıllık 2,6 milyar metreküpten 6,1 milyar metreküpe çıkarmaya karar verdi. Hollanda’da Eemshaven bölgesindeki yıllık 8 milyar metreküp kapasiteli yüzer LNG terminali ve Almanya’nın birinci LNG terminali olan Uniper’in geliştirdiği 7,5 milyar metreküp kapasiteli Wilhelmshaven’deki LNG terminali 2022’de faaliyete geçti.
Öte yandan bilhassa LNG altyapısındaki genişlemenin Avrupa için gelecek yıllarda büyük bir risk oluşturduğu belirildi. AB’nin yenilenebilir güç gayelerinin başarılmasıyla LNG talebi 2030’da 150 milyar metreküp civarında olacak ve bu sayı 2022’deki 175 milyar metreküplük talebin altında. Bu da Avrupa’daki LNG terminallerinin kullanım oranlarının yüzde 40’a düşeceği manasına geliyor.
07
Gaz depoları boş bırakıldı
Savaşı’nın birinci yılında Avrupa güç kesiminin “yapısal zayıflığı ve adaptasyon gücü” tıpkı anda gösterdi.
Rusya, AB’deki gaz depolarını 2021 yazı prestijiyle boş bırakmaya başladı ve AB’nin depoları doldurmak için 33 milyar metreküp ilave gaza muhtaçlığı oldu. Sonrasında ise Rusya 2022’de AB’ye gaz ithalatını yüzde 76 azalttı. AB gaz talebini yüzde 10’un üzerinde düşürerek ve LNG ithalatını neredeyse ikiye katlayarak bu durumla baş edebildi.
08
12 milyar eurodan 100 milyar euroya
İlk kere TTF gaz fiyatı olağan düzeyine nazaran 10 ila 15 kat artarak tarihi düzeyleri gördü. Sonucunda, gaz depolarını doldurmak AB’ye birinci defa 100 milyar euroya mal oldu ki bu sayı son 10 yıldır yıllık ortalama 12 milyar euro düzeyindeydi. Ayrıyeten birinci defa Rusya ve AB ortasındaki iki ana doğalgaz çizgisi Kuzey Akım ve Yamal neredeyse iki hafta durma noktasına geldi. Olağanda faaliyetlerin bu mühletle durdurulması bakım çalışmaları için olurken, bu sefer boru sınırlarına derin sulardaki akınlar nedeniyle sınırlar devre dışı kaldı. Avrupa çapında LNG altyapısında da birinci sefer bu kadar kısa müddet zarfında genişleme görüldü.
AB Rus kömürü, ham petrolü ve petrol eserlerine birinci kere ambargo uyguladı. Böylelikle AB’nin Rusya’ya gaz tüketiminde yüzde 40, petrolde yüzde 25, petrol eserlerinde yüzde 15 ve kömürde yüzde 60 olan bağımlılığı büyük oranda ortadan kalktı.
Tarihi düzeylerin akabinde düşüş eğilimine giren gaz fiyatlarının ise doğalgaz depolarının tekrar doldurulacağı yaz devrinde yükselişe geçebileceği ihtarında bulunuldu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Federal Meclis’te yaptığı konuşmada, Rusya ile ABD arasında imzalanan ve kıtalararası nükleer balistik füze kabiliyetlerinin sınırlandırılmasını içeren Yeni START anlaşmasını askıya aldıklarını duyurdu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Federal Meclis toplantısında yaptığı konuşmada Ukrayna‘daki savaşa ve ülkesinin duruma dair değerlendirmelerde bulundu. Toplantıda Federal Meclis üyelerinin yanı sıra Rusya Başbakanı Mihail Mişustin, Rus hükümetinin üyeleri, Rus diplomatlar ve Ukrayna‘daki savaşta yaralanan askerler ve aileler de yer aldı. Ukrayna ile yaşadıkları krizden Batılıları sorumlu olduğunu ve bu sürecin 2014’te başladığına işaret eden Putin, “Batılı liderlerin vaatleri sahteliğe ve acımasız birer yalana dönüştü. Batı ülkeler, Ukrayna’nın radikal milliyetçi birliklerinin askerlerini eğitti, onlara silah tedarik etti. Kiev, özel askeri operasyonun başlamasından önce de Batı ile silah tedariki için görüşmeler yürütüyordu. Rusya, Donbass’ın sorunlarının barışçıl biçimde çözümlenmesi için mümkün olan her şeyi yaptı. Bununla beraber Kiev, Donbass’ın sorunlarını çözmedi, sürüncemede bırakıp oyaladı. Siyasi cinayetler işledi ve inananlara kötü muamele etti. Minsk anlaşmalarını diplomatik bir tiyatro olarak sunarken bundan gurur duyuyorlar. Rusların kanı dökülürken, Rusya samimiyetle sorunu çözmeye çalışırken onlar alay etmeye devam etti. Bu iğrenç aldatma yöntemi daha önce defalarca kullanıldı. Batı, Yugoslavya’yı, Irak’ı, Libya’yı, Suriye’yi yerle bir ederken aynı şekilde utanmazca, ikiyüzlülükle davrandı. Bu utancı asla temizleyemeyecekler. Namus, güven, edep kavramları onlara yabancıdır. Sömürü politikasını sürdürürken tüm dünyaya aşağılık olarak bakıyorlardı. Kendi halklarını da barış diyerek aldattı” dedi.
“Dünyada hiçbir ülkenin ABD’nin yurt dışında bulundurduğu kadar askeri üssü yok”
Putin, “Batı ile yapıcı bir diyaloğa açıktık ve içtenlikle hazırdık. Hem Avrupa’nın hem de tüm dünyanın eşitliğe dayalı bölünmez bir güvenlik sistemine ihtiyacı olduğunu söyledik ve ısrar ettik. Uzun yıllar boyunca bu fikri ortaklarımızla tartışmayı ve uygulanması için birlikte çalışmayı teklif ettik. Fakat ya hiç cevap alamadık ya da iki yüzlü cevaplar aldık. NATO’nun sınırlarımıza kadar genişlemesi, Avrupa’da ve Asya’da askeri üslerin kurulması. Herhalde bizden korunmak için şemsiye kuracaklardı. Dünyada hiçbir ülkenin ABD’nin yurt dışında bulundurduğu kadar askeri üssü yok. Tüm dünyada yüzlerce askeri var. Neredeyse tüm gezegen onlarla dolu. Bütün dünya silah anlaşmalarını nasıl feshettiklerine şahit oldu” şeklinde konuştu.
“Savaşı başlatan taraf Batı’ydı, bizse bu savaşı durdurmak için güç kullanıyoruz”
Batılı ülkelere güvenlik garantileri içeren bazı teklifler sunduklarını, ancak Batılıların bu anlaşmaları reddedip Kiev rejimini destekleyerek Ukrayna’nın doğusuna askeri harekat gerçekleştirildiğini belirten Putin, “Aralık 2021’de biz resmen ABD ve NATO’ya güvenlik garantileri teklifimizi sunduk. Biz net bir ‘hayır’ mesajı aldık. O zaman Batı’nın agresif duruşunun sonlanmayacağı anlaşıldı. Şubat 2014’te Kiev’in Donbass’a saldırısından da belliydi. Hatırlatmak isterim Kiev rejimi 2014’te Donbass’ı havadan bombaladı. Donetsk ve Luhansk’a saldırı düzenleyenlerin bir sonraki adım olarak Kırım’a saldıracağı belliydi. Kiev de bir sonraki adımda Kırım’a saldıracağını söylüyor. Tüm bunlar BM Güvenlik Konseyine aykırıydı. Savaşı başlatan taraf Batı’ydı, bizse bu savaşı durdurmak için güç kullanıyoruz. Evimizi ve insanlarımızın canlarını koruyoruz, Batı’nın istediğiyse sınırsız hakimiyete sahip olmak” ifadelerini kullandı.
“Kiev’e savaş için 150 milyar dolar verildi”
Batılı ülkelerin Ukrayna politikasını eleştirmeye devam eden Putin, “Kiev’e savaş için 150 milyar dolar verildi. Ukrayna’ya para akışının azaldığını da görmüyoruz. Cini şişeden çıkaranın Batı olduğunu dünyada kimse unutmadı. Ayrıca ne talep edilirse karşılığı oluyor. Böylelikle savaş sona ermiyor. ABD’nin 2021 yılından sonra başlattığı savaştan sonra ama sanki bunlar yaşanmamış gibi kendilerine barış savunucusu diyorlar. Onların trilyonlarca dolar gelirleri var. İnsan hakları ve demokrasiyi araç olarak kullanarak kendi hegemonyalarını kuruyorlar. Geçtiğimiz yüzyılda Avrupa’da Nazilerin büyümesi için çabaladılar. Bugün Ukrayna’da Nazileri büyütmek için çabalıyorlar. Her şey her yüzyılda tekrarlanıyor. Batı 2014’te Ukrayna’daki darbeyi destekledi. Ne kadar para tahsis ettikleri bile belliydi. Rusya’ya karşı saldırganlık körüklendi. Bu darbe anayasaya aykırıydı. Yugoslavya’da kullandıkları grupların kullandıkları semboller ve Neonazi sembolleri bugün Ukrayna askerlerinin kamuflajlarında yer alıyor. Ancak Batı buna karşı bir tepki göstermiyor. Bu çok şaşırtıcı. Çünkü onlar Rusya’ya karşı savaşan herkesi destekler. Rusya’ya karşıysa şeytanı bile kendi saflarına çekerler” diye konuştu.
“Biz Ukrayna halkına karşı savaşmıyoruz”
Putin hedeflerinin Ukrayna halkına saldırmak olmadığını söyleyerek, “Batılı elitler Rusya’ya stratejik yenilgi yaşatarak bizi sonsuza dek bitirme hedefini gizlemiyor. Biz Ukrayna halkına karşı savaşmıyoruz. Ukrayna halkı da Batılıların esiri oldu. Yolsuzluklar, eşitsizlik ve yoksulluk Ukrayna’da körüklendi. On yıllar boyunca Ukrayna sanayisini yerle bir ettiler. Bu nedenle asker bulmakta zorlanmadılar. Ukraynalıları koyun olarak görüyorlar. İnsanları harcanacak birer metaya çevirdiler. Bunun sorumluluğu tamamıyla Batılı elit kesimler ve Kiev rejimine aittir. Kiev’e Batı tarafından verilen silahların menzili ne kadar uzun olursa, tehdidi Rusya topraklarından o kadar uzaklaştırmamız gerekir. Rusya’yı küresel bir hedef haline getirmeyi hedefliyorlar. Biz de buna karşı misillemelerimizi yapacağız. Rusya’yı savaş alanında yenmeleri imkansız. Bu nedenle savaş yöntemlerini geliştiriyorlar” şeklinde konuştu.
“Aile, bir erkek ve bir kadın arasındaki beraberlik demektir. Dünyadaki her dinin kutsal metinleri bunu ifade ediyor”
Batı kültürünün yozlaştığını, kendi kültürlerini bundan koruyacaklarını dile getiren Putin, “Çocuklar üzerinden her türlü istismar gerçekleştiriliyor. Cinsiyetleri değiştiriliyor ve üstlerinde deneyler yapılıyor. Yetişkinlerin diledikleri gibi yaşama hakkı var. Kimse özel hayata müdahale etmiyor ve bizim de bunu yapmaya niyetimiz yok. Aile, bir erkek ve bir kadın arasındaki beraberlik demektir. Dünyadaki her dinin kutsal metinleri bunu ifade ediyor. Ama Batı, bu kutsal metinleri de sorgular hale geldi. Batı’daki elit kesimler akıllarını kaçırdı ve bunun artık tedavi edilebilir bir yanı yok. Biz bu gibi sapkınlıklara karşı çocuklarımızı korumamız gerekiyor” dedi.
“Cadı avı başlatmayacağız”
Ukrayna’daki askeri operasyonlar sırasında Rusya’ya karşı saldırıda bulunanları da hedef alan Putin, “Rusya’ya karşı ihanet içine girenler, terör eylemleri gerçekleştirenler yargı önünde hesap verecek. Ancak biz cadı avı başlatmayacağız. Gurur duyuyorum ki Rusya’nın çok milletli toplumu, vatandaşlarımızın tümü kararlı bir duruş gösterdiler. Donbass harekatını desteklediler, Donbass’ı desteklediler. Her bir vatandaşımız Donbass’ın Rusya ile olduğunu anlıyor ve bizde anlıyoruz. Tüm Rusya’ya, kahramanlarımıza, subaylarımıza, denizcilerimize, Donetsk’teki askerlerimize, vatansever askerlerimize teşekkür ediyorum. Çok geniş bir liste olduğu için sayamadığım tüm kahramanlarımıza da teşekkür ederim” ifadelerini kullandı. Ukrayna’dan ilhak edilen Donbass, Herson, Luhansk ve Zaporijya bölgelerinde yaşayanlara da seslenen Putin, “Donetsk ve Luhansk Halk cumhuriyetleri ile Zaporojya ve Herson bölgelerinde yaşayan, kendi geleceklerini kendileri belirleyenlere de söylemek istediklerim var. Rusya ile, anavatanınız ile birlikte olma kararlılığınız daha güçlü hiçbir şey yok” ifadelerini kullandı.
“Yeni bölgelerin Rusya’ya bağlantı yolları oluşturulacak”
Putin, Ukrayna’dan ilhak edilen bölgelerin Rus topraklarıyla bütünleşmesi için yeni projeler hazırladıklarının altını çizerek, “Azak Denizi tekrar Rusya’nın iç denizi haline geldi. Yeni bölgelerimizin kalkınması için programlar oluşturduk. Kırım’da yaptığımız gibi buralarda da yeni istihdam alanları oluşturup yollar inşa edeceğiz, Azak Denizi kıyılarında yeni limanlar kuracağız. Uzun vadeli barış ve istikrar için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz. Bunun için kendi tarihimiz için, atalarımız için, tarihi adaletin yeniden canlanması için, askerlerimiz orada kahramanlıklarını sürdürüyor” dedi. Putin ayrıca Ukrayna’daki savaşta ölen Rus askerlerinin ailelerine desteklerin sürdürülmesi için vakıf kurulması talimatı verdiğini de belirtti.
Putin ayrıca konuşmasında Rusya ile ABD arasında imzalanan ve kıtalararası nükleer balistik füze kabiliyetlerinin azaltılmasını içeren Yeni START anlaşmasını askıya aldıklarını duyurdu. Putin, “Bugün Rusya’nın Yeni Start anlaşmasını askıya aldığını duyurmak zorundayım. Tekrar ediyorum, anlaşmadan çekilmiyoruz askıya alıyoruz” dedi. Anlaşmanın uygulanabilirliğinin ortadan kalktığını savunarak anlaşmayı askıya aldıklarını belirten Putin, “NATO, Şubat ayında Rusya’dan stratejik silahlara ilişkin anlaşmaya geri dönmesini istedi. Askeri tesislerimizi de denetlemek istiyorlardı. İçinde bulunduğumuz bu çatışma halini düşünülecek olursa bu çok saçmaydı. Ancak bizim denetim gerçekleştirmemize izin vermiyorlardı. NATO, Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması’nın tarafı olmak istediğini söylüyor. Bu bizim için uygun, ancak bunun için geç kalındı. Çünkü NATO içinde birçok nükleer güç bulunuyor. Anlaşma ilk olarak 1991 yılında Sovyetler Birliği ile ABD arasında imzalandı. O dönemde koşullar çok farklıydı. Sovyetler Birliği’nin ve ABD’nin birbirlerini düşman olarak görmedikleri bir düzeydeydi. Hepsi geçmişte kaldı. İlişkilerimiz kötüleşti” şeklinde konuştu.
“Rusya’nın nükleer kuvvetlerini en son sistemlerle donatma seviyesi yüzde 91’i aşıyor”
ABD ile yaşadıkları nükleer yarışta geride kalmamaları gerektiğini vurgulayan Putin, “ABD’liler yeni nükleer silahlarını geliştirme süreçlerine giriyor. Rusya’nın da yeni nükleer silahlarını geliştirmesi gerekiyor. Kimseyle yarışmıyoruz. Ancak onlar nükleer denemelerini sürdürdükçe bizim de sürdürmemiz gerekiyor. Rusya’nın nükleer kuvvetlerini en son sistemlerle donatma seviyesi yüzde 91’i aşıyor. Kazandığımız deneyimi dikkate alarak ordunun tüm birimlerinde aynı yüksek nitelik seviyesine ulaşmalıyız” ifadelerini kullandı.
“Ticaret yolumuzu geliştiriyoruz”
Ukrayna savaşının ardından Batılı ülkelerin kendilerine karşı aldığı ekonomik yaptırım kararlarının Batılılara daha çok zarar verdiğini savunan Putin, “Bize karşı yaptırım uygulayanlar kendi ayaklarına sıkıyor. İstihdamda sorunlar yaşıyorlar, enflasyon ve ekonomik sorunlar yaşıyorlar. Bunun suçunu da Rusya’ya atıyorlar. Rusya’nın mallarına el koydular ve enflasyonu körüklemek için her şeyi yaptılar. Bu bir hırsızlıktır. Halkımıza ıstırap çektirmek, diz çöktürmek istiyorlar” dedi. Buna rağmen aldıkları ekonomik önlemlerle bu baskıyı püskürttüklerini belirten Putin, “Ortak çalışmayla istihdamı koruduk, finans sistemini, girişimcileri destekledik. Ekonomimizi güçlendirmek için 1 trilyon ruble bütçe oluşturduk. 2022 yılı sonuçlarına göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla yüzde 2.1 daraldı. Batı, Rus ekonomisinin yüzde 25 olacağını söylüyordu. Rus firmaları lojistik zincirleri yeniden kurdular. Bizimle çalışmak isteyen birçok ülke varmış. Dost olan ülkelerle ticaret hacminde yüzde 50 artış oldu. Kazakistan, Moğolistan, Çin’e kadar ticaret yolumuzu geliştiriyoruz. Hazar Denizi’ne kadar yollarımızı geliştireceğiz. İran, Pakistan ve birçok ülkeyle bu yolları geliştireceğiz. Rusya içindeki yolların yüzde 85’i yenilenecek. Okullardan köylere kadar ücretsiz gaz temini için imkanlarımızı kullanacağız” diye konuştu.
“Biz nasıl dost olunacağını biliriz”
Putin, “Biz nasıl dost olunacağını biliriz, verdiğimiz sözleri tutarız, kimseyi hayal kırıklığına uğratmayız ve güç durumlarda destek oluruz. Pandemi döneminde İtalya dahil pek çok ülkeye yardım ettik. Depremlerin ardından Türkiye ve Suriye’ye hemen yardıma gittik” şeklinde konuştu. Putin ayrıca Rusya’da önümüzdeki Eylül ayındaki yerel seçimlerin, 2024 yılında yapılmasını planlanan devlet başkanlığı seçimlerinin yasalara uygun bir şekilde gerçekleştirileceğini ifade etti.
Putin’in çağrısıyla ayrıca savaşta ölen askerler için 1 dakikalık saygı duruşunda bulunuldu. – MOSKOVA
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması’nın (Yeni START) askıya alındığını söylemesinin ardından Rusya Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, “Yeni START anlaşmasını askıya alma kararı geri alınabilir” ifadelerine yer verildi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Federal Meclis toplantısında yaptığı konuşmada, ABD ile imzalanan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması’nı (Yeni START) askıya aldıklarına duyurmuştu. Putin açıklamasının ardından Rusya Dışişleri Bakanlığı sosyal medya üzerinden yaptığı yazılı açıklamada, Yeni START’tan çekilme kararlarını gerekçelerini sıralayarak, “Bugün ABD açıkça Rusya’yı ‘stratejik bir yenilgiye’ uğratmaya çalışıyor ve Washington’un körüklediği gerilimler Ukrayna krizinin çok ötesine geçiyor. ABD ve liderliğindeki Batı, ülkemize her düzeyde zarar vermeye çalışıyor. ABD politikasının Rusya’nın ulusal güvenliğini baltalamayı amaçladığını belirtmek için her türlü neden var. Bu anlaşmanın dayandığı ‘START’ maddelerinin ilkesiyle çelişiyor. Aslında, START’ın imzalandığı döneme kıyasla şartlardaki radikal değişiklikten bahsediyoruz” denildi.
NATO ve Batılı ülkeler tarafından nükleer araçlarla Rusya’nın güvenliğinin tehlikeye atıldığına dikkat çekilen açıklamada, “Belirtilen şartların bütününe dayanarak, Rus tarafı, ABD’nin Yeni START’ı maddi olarak ihlal ettiği, yani anlaşmanın amaç ve hedeflerinin uygulanması için temel öneme sahip bir ihlal yaptığı sonucuna varmak zorunda kaldı” ifadeleri kullanıldı.
Rus tarafının anlaşmaya geri dönebileceği aktarılan açıklamada, “START anlaşmasını askıya alma kararı geri alınabilir. Bunu yapmak için, Washington siyasi irade göstermeli, gerilimi genel olarak azaltmak için vicdani çabalar göstermeli ve anlaşmanın tam olarak uygulanabilmesi için şartlar oluşturulmalı ve buna göre uygulanabilirlik kapsamlı bir şekilde sağlanmalıdır” denildi. – MOSKOVA
ABD basınında yer alan haberlerde, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in gelecek aylarda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geleceği iddia edildi.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in gelecek aylarda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geleceği iddia edildi. ABD basınında yer alan haberlerde, Xi’nin Rusya’ya gideceği fakat tarihin henüz belli olmadığı ifade edilerek, görüşmenin muhtemelen nisan veya mayıs ayı başında, Rusya’nın Almanya’ya karşı İkinci Dünya Savaşı zaferini kutladığı zaman olabileceği öne sürüldü. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin Çin-Rusya ilişkilerini ve “ortak ilgi alanına giren uluslararası ve bölgesel sıcak noktaları” görüşmek üzere Rusya’yı ziyaret edeceğine dair Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya dikkat çekilen haberlerde, Wang’ın söz konusu ziyarette Xi’nin Rusya ziyaretini ele almasının beklendiği ifade edildi.
Xi’nin iddia edilen görüşmede, çok taraflı barış görüşmelerini gündeme getirmesi ve nükleer silahların kullanılmaması yönündeki çağrılarını yineleyeceği düşünülüyor.
ABD, Ukrayna konusundaki tutumu nedeniyle Çin üzerindeki baskıyı artırırken, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Çin’in Rusya’ya silah sağlamayı düşündüğünü öne sürmüş, böyle bir adım atmaması konusunda uyarmıştı. Çin Dışişleri Bakanlığı ise dün yaptığı açıklamada, ABD’nin savaş için silah sağlayan ülke olduğunu belirtmişti.
ABD Başkan Yardımcısı Kamala Harris ise, Münih Güvenlik Konferansı’nda yaptığı bir konuşmada, Çin’in Rusya’ya verdiği desteği artırmasının yalnızca “ölümlerin devam etmesine ve kurallara dayalı bir düzeni daha da baltalamaya” hizmet edeceği konusunda uyarmıştı. – WASHINGTON
